Home / REPORTAZH / Thesaret shpirtrore te Devollit
loading...

Thesaret shpirtrore te Devollit

Thesaret shpirterore te Devollit..
Poemth

“Dhe ky plis nga herë ish i fortë,
shkoi ne Evropë ,brodhi ne Azi,
por kudo nga flokët, gjer në thonjtë,
mbeti Devolli,,,”
Dritero Agolli

Do të këndoj vëllezër më dogji malli,do këndoj shqip vençe po të ma mbani,
do këndoj iso për vatanin,me kuç e me mace të zieni,amanet, ju të mos qani,
zemra po më pikon lot,do t’ja thërres si i mari,të lozë fusha,të tundet mali ,
burrat e zamanit bujq të pashoq,gratë me lelekë kornin fushën,shtrinin pollok,
do këndojë zemra,per mbesat,që flasin ëmbël shqipen,do theras,se s’duroj dot.
&
T’ju ndjell ju miq, zogj të më vini, si për shtatë palë qejfe,në festën e gushtit
me ju të pi, t’ia bëj bromb majë stolave,me këngë e pagure, bira e raki,
të kthehem për vit tek ju si shtegëtar, të pi ujë me pëllëmbë nga burimi i Zallit,
të më vijë era zhubricë*,të ngrej qiellit saullin,të lidh me ju besën e burrit …
te shoh traktorët,kombanjat si në betejë ku përmbysin plisat,korin grurin ..
&
Të më mbijë në sy lumi gjarperosh me luginen gjelbëroshe qilim shtruar,
malet krahëshkruar mbulojnë fushën që bën karamele, si kube e ndriçuar,
Gramozin tërë vitin me qeleshen e bardhë, një piramidë egjiptiane, Feniks ,
qytezat e tua, gjerdan ruazash në gushë, t’më rrethojnë si prush i pashuar.,
natën nën perden e yjeve me hënën që gjejdis mbi luginë si disk fluturues ..
&
Të skuq me penel malet me gjakun e dëshmoreve,flamur kështjelle rreth fushës,
të pamposhturit e spitalit partizan,heroin e devollit,matrazovin e Poloskës*,
trimat* devollinj që u gjakosën në telat,lanë kockat,kampeve e burgjeve,
ata që hapen dyert për vëllezërit kosovarë,refugjatët* që bredhin botës,
të bëj një mal me lule,për ata që mbollën lirinë me qumshtin e Nënës..
&
Të takoj,Dritin*,Homeri i gjallë që i jep kombit famë,dritë margaritar,
bilbil Rusin*nga Lëndina e lotëve,serenatat me kitarën eThanit*
artistin e fjalës,Xhulin* ,oborret mbushur jargavanë nga Bajraktari
Devoll ,vend i shenjte turistik,portale në Shqipëri, obelisk e altar,
trevë e lashtë Ilire,Eorde*,ku Demolli* lë amanetin e trashëgimtarit..
&
Të mbaj mbi kokë si sini,hambarin e bereqetit,gjeneratat filiza,lule anguliçet
t’ju jap mësim në shkollat,djep i dijes së paqes për shekujt kulturë e qytetëri
kapelëkashtat që përdredhin shatën e dardharen,burrat kosën,e devolliçen,
të ngopem me lakror,piperka me gjizë,domate turshi,fasule që ziejnë në poçe*,
Devoll,simbol për kombin, kryelartë monument, një Panteon,me emër në histori..
&
Të hap gjoksin t’i fut në gji,pëllumbat e paqes,nxënesit e mij ..dhe Leonardin*
të shkojmë ne eskursione tek Guri Cjapit ,nga Gjoli, në Shpella Ilire e Trenit,
të dëfrejmë me Nishanin e fshati,ku rrrukullisen çiliminjtë tek Imirin në Inonisht
të dëgjoj si altoparlant zërat e korit të fshatit,shkollarët,qyqen,gjelat,e shqerkat,
të dielave piknike familjare,në Dardhën turistike, Dobërdorë*,nga Sellcat,Bilisht,..
&
Të shpalos me ju, si dikur, spartakiadat nga fush-blerta e sportit, ditën vonë,
të shoh shtatëdhjetë vjeçarin ,Trifonin ,veteranin, xhonglerin e futbollit tonë,
të loz futboll si dikur këmbë zbathur, me mëhallën time, të vjeterit me të rinjtë,
të bëj lojra popullore, ku djem-vajza,vrapojnë me thes,tërheq litarin në lëmenjtë
të shoh në beben e syrit devolleshkat duar arta që hedhim vallen fshaçe me djemtë,..
&
T’i fut në zemër,nënat kërcure shami zeza,me shtëpitë e vilat e reja, kurriz-gërmuqe,
të eci mbi bar,të lëvrij në jonxhe,të mbledh në grunjat grashina e bufkalulekuqe,
të takoj në ugaret arrinjtë e fushës,të mbush qeren me kashtë dëngë mbi reznishtat,
të vete nga varret,të ndez qiri,të takoj brezat,të puth baballarët mjeshtra bujq e lufte,
të fshihem prapa një varri,mos më shoh njeri ,të qaj me zë,të nxjer lot rrëke,mall e dufe,..
&
Të shtrohem këmbëkryq dhe një gotë me dhallë të pi ,të shkëmbej bejte e dolli,
me aktorët e kengetaret,Belushi,*Elin , Spahon ,Anen,Aliun e Endrin, dasmorët pe devolli,
muzikantët, Hakiun*,Vaskën*,Sefkën*e Mexhitin*,me fyell*,”Kurbetli na dogji malli”
të rri si në dasëm me krushqit,të kujtoj ata që ranë rrugës,për kafshatë e për vatanë,
të ndez dashurinë,të shëroj plagët,të ngjall të sëmurët, nga varri t’i ngre në këmbë pa anë.
&
Të shoh devolliun zemërluan,si s’u lodh duke ngritur kështjella-male me dorë…
ma bëni derman, jam larg oqeane kalëruar,me Devollin të jem edhe unë në Vlorë.
e në mos ardhça, këto fjalë zemre,si Marigoja* qëndistare, i dua amanet në flamur,
dua t’i shoh shqiptarët bashkë,si dikur Ismail Qemalin,me flamurin kuq e zi në dorë
kështu, askush s’do na ndali dot, Devoll e Kosovë një Komb si ai Flamuri në Vlorë.
&
Ti Devolli im, të shoh vërtetë, apo jam në ëndër me sy hapur si i dehuri me pagur?!
Po jo. S’e harrohet dogana,Kapështica, tragjedi e shpresë për refugjatin ogur,
je ti Bilishti apo je Zvicër,nuk fle,si nuse me tel që pret në ankth dhëndrin e bukur,
të kap qiellin tënd maje Ivanit*,të fluturoj reve, nga Vishocica deri mbi Kostur*,
të kthehem duke lotuar shi,të perëndoj mbi Çardhak,në Moravë si dielli im dikur…
&

Luan Kalana
ish mësues i Gjuhës shqipe,
në Devoll, Shqipëri
New York , SHBA
P.s.

Nderim ,respekt dhe krenari për të rënët dhe të gjallët…!

-Shtatë gushti* festë historike,tashmë tradicionale e popullore ne Devoll,
-***deshmori mitralier Refat Skermo nga Poloska qe ju hodh me trup
bunkerit gjerman,ne malin e Thatë,..dëshmori Nevruz Gjoza nga Poloska,
që luftoi heroikisht ,në spitalin partizan ,në Bradvicë, Moravë..
-“te aratisurit”, desidentet ,që u burgosën e u larguan nga vendi
,për liri e demikraci,poeti Gezim Metolli nga Tresteniku,, mandela i Devollit. e shume te tjere,
***Dritero Agolli nga Menkulasi,Skender Rusi poeti korcar nga Vishocica,
Sotir Andonin,Petraq Zoto,Thani Naqo nga Ziçisht,Luan Xhuli nga Babani,
Merita Bajraktari nga Cangonji,Agim Isaku nga Bilishti,Skender Demolli nga Ponçara,
Ligor Prifti nga Bradvica e Devollit ne New York,poet shkrimtar enciklopedist,
poetja lida lazaj,.. e shume te tjere…
Kosta Nake publiçist e poet i talentuar i gazetave Bilishti,Eorde..
***Xhim Belushi aktor shqiptar i holliwoodit nga Qyteza e Devollit,
Jajmes W. w Pandeli, shkrimtar amerikan me origjne nga Treni,Devoll,..
-kineastët pionierë dardharë, Endrii e Xhanfize Keko,
Teodor Laco shkrimtar e skenarist,
hoçishtarët Tërpinët,Konomët prograrë e të tjere..
-Elida Topciu Janushi aktore nga Vishocica,….
-Leonard Barolli nga Tresteniku,shkencetari ne Japoni,
-Trifon Bejleri nga Vishocica ne Amerike ,futbollist veteran,
që luan futboll në moshën shtatëdhjete vjeçare ,
i federuar ne ekipin e të rrituve ALBANIA,..
-Imiri Alevica,shërbyes popullor fetar nga Kuçi i Devollit,
….poetët Eris Rusin,Bashkim Gjoza,Skender Kodra nga Arrza dhe Fuat Memeli nga Sinica
ne Boston ,Fation Pajo nga Suli ne Cikago,Hysen Cifligu nga Piluri,
ne Florida,..e deri më te rinjte Met Fidanin,Anesti Koxhaj,Bledar Agastern,Gezim Manellin,Bela Metolli,e te tjere…
**këngetarë popullorë, artisti i popullit Ali Kondi familisht nga Vranishti,
Hamdie Laska nga Mirasi,Sphon nga Bitincka,Sofika Babliku nga Zicisht,
Ana Goce nga Vishocica,Endri Fifo nga Poloska,Avni Hoxha instrumentist
nga Kurila,muzikantet e verbër,
Haki -Fejziu nga Bracanji,Vaska i Hocishtit,klarinetistet Sefka i Cipanit,
Mexhiti i Bitinckes,Gani Mullanake,Nexhdetin e Bitinckes,
Kitaristet e Zicishtit,mandolinatat e Hocishtit ,te Progerit,
dirgjentiet kompizotore,Alejdin topciu,Ylber Lame, Andrea Balli,Artan Qoshe e te tjere..
-piktorët e rinj Dhimiter Dritero Danglli,Lefter Babi ne Bilisht, e te tjere…
-Inxh.Embëriet Metolli ,menaxher i Devolli.net..
-Marigoja,- nga Hocishti,qendistarja e flamurit me 28 nentor 1912,.
.-Lëndina e lotëve,-vend simbol e legjende ne Qytetin e Korces,,,,
-zhubircë-bime e perhapur mjekesore ne devoll, me erë të këndshme
-Gjoli- Liqeni i Prespes se vogel në Devoll,.
-Mali Ivan,mesi i vargmaleve te Malit të Thatë,mbi grykën e Cangonjit,..
-Doberdorë-vend i shenjte ne Arrze,
-Inonishti-vend i shenjtë dhe piktoresk ne Devoll,
-Dembrava-pllajë,rafshnalte kodrinore mbi fushen e Devollit,
-Vishocica,vendlindja e vjershetorit,
-Kosturi-Kastoria,-qyetet i trojeve shqiptare,anksuar shteti Grek ,
pas copetimit te Shqiperise 1913-1920
-Cardhak-majë mali te vargmalve te Moraves qe sheh nga te dy anet ,
Devollin dhe qytetin e Korces ne lindje,
me burimin e famshem piktoresk e shume te kënduar,..
….-këngë iso,me te zierë,me shume zëra polofonike,
-të zieni,- mnani iso,te kendoni,
-vënçe,-vendshe,(shkurtim dialektor),të vendit,shtruar ,sipas zakonit,..
-leleke,-vegël bujqesore,tipike ne devoll,
hekuri si draperi me hark te madh,me bisht te gjate,
-pollok,-gruri i korur,i lene shtrire mbi stërnishte,
-skuq,-njgjyros,-bej me te te kuqe,..
-saull,-shtëllunge pëlhuri qe ngrihet nga era,..
-poçe,-enë prej balti,prodhuar nga poçarët famoze të Bradvicëc,
te Grapshit,Verlenit ne Devoll,te njohur per mjeshterinë e tyre,
jo vetem ne Devoll por edhe ne Ballkan,..
-sini,-tepsi e rafshet ,e ndere ,jo e thellë,per balkllave..
-burimi i Zallit,Zvori,ne ormanin e Vishocices,
-Morava,-vargmali ne perndim te fushes te Devollit qe e ndan me Korçën
-Eorde-emër i lashtë i Devollit,..

& L.K.

loading...

Komento!

loading...