Home / REPORTAZH / Bijte e mencur te Trestenikut kufitar, të Devollit
loading...

Bijte e mencur te Trestenikut kufitar, të Devollit

Bijte e mencur te Trestenikut kufitar, të Devollit Albania.

Sa hyn ne Devoll, dhe le pas qytetin e bukur te Bilishtit,syte pa dashur te shkojne ne horizont,pasi mbulojne si nje qilim te arte fushen e saj e malet perreth,ndalen ne lindje,ne kufij te Shqiperise, ne kodrat e Trestenikut.Nen koder eshte vendosur fshati,me te njejtin emer, qe shikon ne lindje, e zbret deri ne nje perua nga ku fillon pastaj,Fusha e Llabanices,nje nga rafshnaltat me te larte te vendit,e cila mbaron me kufirin e shtetit fqinj Grek.

Tresteniku, nje tuall etnik,nje emer i lashte e ri shqiptar,ka nje histori te pasur,ne lufterat per liri, per pavaresi,ne clirim e vendit,ne provokacionet e gushtit ’49,per rindertimin e vendit si dhe ne proceset e reja demokratike sot.,ku shquhen bijte e bijat me te mira te tij,trima,pnetore e bujk te mencur, qe nga plaku patriot Rakip Barolli,ish pjesetar ne ngiritjen e flamurit me 28nentor 1912 me Ismail Qemalin, me deshmoret partizanet e luftes per liri,me heroizmin e kufitareve,e deri ne deshmori me i ri i demokracise, ish oficeri i polocise qe ra ne krye te detyres , Drini Hoxhalli nga nje familje me tradita patriotike.

Tresteniku,ka dhe nje drame te vecante teritoriale,deri sa perfundimisht ne percaktimin e kufijve te viteve trembedhjete e me ne fund ne vitet ’20 mbeti ne shtetin shqiptar, ne kufijte e sotem ekzistues,pasi ishte si placke tregu ku behej pazar nga fuqite e medha te europes, per te plotesuar oreksin e shtetve megallomane shoveniste,ashtu sic mbeten jashte kufijve tane teritoriale, shume trualle shqiptare e shume fshatra te devollitte siperme ne teritorin e shtetit grek.

Te paharuara do te mbeten per historine e ketij fshati trimerite dhe heroizmat e kufitareve, te poastave te kufirit ne Gur e ne Bllatisht e te ushtareve e te banorevete saj , ne provokacionet e gushtit ’49 ,si dhe historirat e shpernguljes se banoreve gjate tyre ne fshatrat e fushes se korces. Tresteniku,ky fshat me banoret e saj u bene te degjuar ne vitet e demokracise,si dogane e hyrje dhe daljes ilegale te mijreave refugjteve shqipetare nga te gjitha viset e vendit, qe shkonin ne greqi per buken e gojes,me plot dhimbje, plage e historira nga me te ndyrshme,te cilet shoqeroheshin nga bijte e saj duke rexikur gjithcka,lodhjen torturat e deri jeten. Ky fshat ka pasur e nje fat te hidhur ne sistemin e pare,duke qene i zoluar nga vendi,si fshat kufitar duhet te merrja vize ,leje nga shteti qe te shkoje aty,..por bijte e saj e cane rrethimin e izolimin… dhe sot jane krenare edhe per vuajtjet e veshtiresite qe kane kaluar, por anjehere s’jane perkulur.

Por ne do te shkruajme pak rreshta per ate emer te madh qe po japin sot bijte me te mire te saj ,intelektuale te degjuar e te nderuaur ne gjithe vendin, jo vetem punetore e inteligjente te medhenj,te dalluar ne gjithe vendin,duke shtegetuar edhe jashte ne emigrim,por edhe bij te zgjuar e gjithe talent. Nuk mud te harrojme gjithe ato kuadro e specialiste te talentuar qe mbaruan universitete shkollat e larta e qe ishin e jane nderi e krenaria e fshatit dhe devollit qe do te behej je liste e gjate me emra,duke theksuar te paharurin spesialistin ,agranomin e moglices te progrit te urtin e te thjeshtin Asip Repa. Ata jane te shumte ne breza,por ne do te vecojme ne menyre simbolike disa prej tyre si pergjithesimi i ajkes inteligjente,punetore e trima bij te denje te fshatit Trestenik.

Ata te shumte jane te thjeshte ,te pranishem kudo ne fshat por edhe te shperndare ne tere vendin e ne bote,por edhe famoze me emra te medhenje te degjuar. Do te permend vetem emrat e mesuesve te shkolle se pare tetvjecare qe dhane nje ndihmese modeste ne edukimin e ketyre brezave te ditur e plot talent,duke qene edukatore te talentuar ,mesues punetore dhe prinder te mire,si Xhafer Agollin, Esat Barollin, Mendar Mulla, Medehat Kutrolli , Nijaz Repa, Sulejman Hoxhallin, Neshet barollin,Hena Barollin, Hekuran Repa ,Enver e Xhixhe Berberin, Bejadin Hoxha , Irfan Hoxha, Petrit Bylykbashin,Tina Muzha,Manushaqe Hoxhallin,Sadete Kutrolli,Hava Repa, Setali Mane,Ismet Rusi, Muharem Bejlerin,, e shume te tjere me te rinj…

Mendari i kishte me vete e dy femijet ,dy nxenes te mencur e shume te edukuar,Lilin e dashur dhe Hektorin gjithe talent. Per ke te shkruash me pare,, Do te ishte privilegj,duhen shkruar per te gjithe me emra,por eshte veshtire megjthate le te permendim disa ne brezat,duke kerkuar ndjese te gjthe atyre qe pavasisht s’esht i shkruar emri,emri i tyre eshte me germa te arta ne mendjet e zemrat tona gjithnje mes nesh…….

Teki Bylyku, nje bujk mjeshter i vjeter i shartimeve ,vecanerisht shartimet ne hardhite,duke krijuar varitette mikse te rushite te frutave,speialist i rritjes te bleteve, por edhe kovac,nallbat,marangoz,..Nje shofer kerkonte neper dhomat e artizanatit te fshatit me nje vegel ne dore te motorit te makines qe e kish lene ne rruge , me shprese se mos e ndreqte.E gjeti,e drejtuan tek kovaci..Tekiu pasi e pa veglen ne vend te motori e rregulloi ,me ato veglat e thjeshta te tij me nje gur zmeril,e shoferi u largua ,me nje mbrese se dhe ne fshat ishte nje mekanik,..Tekiu mbetet i paharuar ,nje nga ata burrat e mencur te Trestenikut,edhe per dijet e tij popullore filozofike te mencurise popullore.

Fejzi Barolli, specialisti, mjeshteri profesionist i ndertimit, te gjithe e njohin ne devoll e ne amerike..Kudo ne fshat,ne te gjithe devollin,ne bilisht e ne Korce,ka s’ lene gjurme dora e tij e arte, me punimet artistike ,te suvatimeve,me granil,qe do tja lalonte nje pllake mermeri nga me te bukurat. Ai ishte nje nga spesialiste me te mire te ndertimit te ndermarjeve te korces,duke punuar atje ku ishte me veshtire,atje ku duhej te beheshin ndertime artistike.Enderra e tij u be realitet ne demokraci,tani ai isht i lire te punonte ku te deshironte ai ,jo atje ku ta diktonin,duke marre fryme lirisht e duke qene krenare per punen e tij.Por ai nuk rresht se punuari edhe sot ne amerike,megjithese vitet po e lene pas,ai vazhdon si dikur i ri,por me shume duke ia dhene mjeshterine te rinjeve ,bijeve te tij.Ai mbete nje njeri model ne maredhenijet me njerezit,prandaj e duan dhe respektojne qe te gjithe.

Ja si mos e permendesh Ahmet Hoxhalin ,nje djale te urte,tani prind,por gjithe talent,i biri i Fuat,nje buri i zgjuar,punetor i mbaruar.Dardha ne dardhe do te bjere.Ahmetit cfare i shohin syte i ze dora,cfare se do,bujk,blegtor,murator specialist,,zduktar,kovac,tornitor,,mekanik,traktorist specialist,,bleterrites qe tani mendon ta zgjeroj kete biznes te madh. Qe te gjitha i ka provuar.Ishte talent qe i vogel ,pastaj mbaroi nje shkolle mekamike profesionale e jeta e mesoi per shume gjera.

E si ky jane pothuajse te gjithe djemte ne terstenik.

– Doktori i kafsheve, i paharuari Zydi Byluku , apo mjeshtri traktorist,rrobaqepsi i mbaruar apo bleteritesi imencur, nje njeri i gjithaneshem,.. Mbaroi shlollen e mesme veteriner,por ai ja kalonte edhe nje te larti ,bente dhe operacione ne kafshet.Ishte i thjeshte ,popullor,e hynte ne cdo bisede me nje horizonte te gjithanshem ,ne art,ne letersi ,mjekesi ,teknike ,ne shkence,pasi ishte dhe tip studjuesi.Kur ishte veteriner ku se gjeje ne fshat,ne fshatrat e devollit,kudo qe e therrisnin dhe kerkonin.Ishte i papertuar.Kembet dhe s’i zinin,qe heret ne mengjes e deri nate vone mblidhej ne shtepi,se dikush e priste per t’i qepur nj pale pantallona apo kish bagetine e semure.Ne vitet e demokracise iu vu me qejf,bleu nje zejtor e bashke me djalin u bene me te kerkuarit per lerime e per mbjelljet ne te gjithe fshatrat e zones.Berti,i vellai me i vogel nje nga gjeologet me te vjeter e qe ku s’ka qene me sondat gjeologjike ne gjithe Korcen e ne Devoll,,e kujton me respekt duke thene se ai ishte edhe nje prind edukator i madh me femijet e tij,por edhe me keshila na rinte edhe ne te riturve njesoj si babaj. Iljazi e Ganimeja,e ema qe e ka plage te madhe humbjen para kohe te djalit te saj ,aq te dashur me prinderit.Emri i tij i madh s’do te harrohet kure jo vetem nga fshataret por per gjthe banoret e devollit.

– Mjeku specialiste popullor i Librazhdit e tani i Prenjasit, Dr.Sami Agolli , i biri i mesuesit vetran Xhafer Agollit,vellai i madh i dy vellezeve intelektuale,Agimit e Hamdiut.Pasi mbaroi shkelqyer studimet per mjekesi ne universitetin e Tiranese e caktojne mjek ne malesite e Librazhdit e me vone ne qytet,bashke me kolegen e tij te grupit Liza nje vajze qytetare korcare,,qe do te behet shoqja e jetes e qe do te plotesojne portretin e njeri tjetrit.E quante per nder qe punonte ne librazhd,mbase mund te tishte edhe ne tirane,por c’ti besh asaj plage agorzeza qe te ndiqte si nje fere neper kembe,autobiografise e perse ??.. gjera koti. vetem per ta penguar..Nuk e ka qejf t’ia permendesh,pasi i ati mbeti tere jete nje mesues i nderuar ,punetor i madh e i respekruar.Vete ai cau ,megjithe veshteresite e punes te mjeteve e veglave mjekesore,por dija ben te pamunduren,mposht cdogje ,sfidon edhe teknologjine e ai ja del mbane ne pune e tij si nj mjek i zoti e i talentuar ,nje specialist i ralle.Jo vetem paciente e shumte te tij qe i ka kuruar e sheruar ,por qe te gjithe te moshuar e te rinj e respktojne pa mase.Ata punojne e jetojne sot te lumtur ne qytetin e Prenjasit,mes nje rjeti te madh shoqeror nga te kater anet e atdheut. Ai mbetet nje intelektual per tu mare shembull,nje prind ,nje bashkeshort,,nje edukator,nje njeri thjeshte e goje embel,me nje buzeqeshje natyrore e miqesore per t’u admiruar.

Nje mjek tjeter i talentuar,ish nje nga nxenesit e mij me te dashur,Hekuran Hoxhalli,qe u rit jetim nga prinder te thjeshte e blegtore,ish nje nxenes e student i shkelqyer,mbaroi me sakrifica dhe me veshtiresi te medha ekonomike universitetin per mjekesi duke sherbyer si mjek i nderuar ne zonen e Maliqit e tani eshte me familje ne greqi,keshtu i percolli fati bijte me te mire intelektuale te shqiperise neper bote.

Deshiroj te permend edhe disa emra te tjere, nxenesit e mij, per te cilet kam jo vtem respekt te madh per ta, si nxenes inteligjente e me edukate, por qe kam edhe nje debulese te vecante pasi ruaj kujtimet dhe mbresat me te mira per afro dhjete vjet ne ata fshat,,te cilet mbaruan universitetet e u bene intelektuale te devotshem per vete por eshe per vendin,si Sali Barollin,Fatos Barollin,Florens Shpuzen,Shpendi Bylykbashi,Nizami Medolli,Hytbi Hoxhallin,Gjergji e Mehmet Hoxhen,Ylli Hoxhen,Kastroit Barolli,Ladi Repa,Robert Hoxhallin,Jetnor Hoxha,Hekuran Meleqi,Edison Repa,Almir Barollin,e shume te tjere.

Sikur te bej nje perjashtim , per shoket tim qe te feminise,ne shkolla e ne ushri e ne punet, nga tresteniku qe jane te shumte…. duke permendur disa ,Hekuran Repa ,nje nxenes i shkelqyer i bangos , ne gjthe shkollat e deri sa doli mesues, ku u ndame une ne pogradec e ai ne gramsh mesues e drejtor i talentuar e atje ai u be familjar deri ne pension,;.. i paharuari Asip Repa,nje agranom specialisti,intelektuali i ndershem, i drejte e,punetor i madh,i dashur per fshataret qe nga moglica e deri ne proger, me te cilin punova bashke disa kohe, i cili gezonte nje respekt te madh nga banoret e tyre.

Shoku me i ngushte i ushtrise,pa tjeter qe shoqeria ushtarake dhe e shkolles megjithese te shkurtra por nuk harrohen tere jeten,megjithese ishim dhe pothuajse fshatare te nje zone,me Demir Merollin kur ishim ne Kep te Rodonit,Durres.

Nje djale i qeshur goje flori,inteligjent,por,si shume te tjere edhe atij iu privua e drejta e vazhdimit te shkollave ,per ate plagen e madhe te biografise te atij sistemi,e megjitheate ai shume kurajos lexonte e studionte pa pushim.Edhe ku u lirua nga ushtria me pare se une [dy vjet ai] me dergonte letra me mall si vella.Fati e solli qe u bashkuam ,prap kur punova mesues ne trestenik,takoheshim per dite ,e kish shtepine para shkolles,punonte fort ,te gjitha punet ne bujqesi e blegtor,te gjithe e deshin e respekronin .vellezerit e tij dhe motern i kisha nxenes edhe ata si demiri shume te sjellshem e me kulture prinderore.Por ruget e tyre te vazhdimeit te shkollave u privuan nga sistemi….Kur pyes tani per andej nga tresteniku do te interesohem edhe per Demirin, gojeemblin e inteligjent,,per familjen e tij dhe femijet qe tani i jane ritur..

Krenaria jone,nderi e repekti i vecante i takon, shkencetarit me te ri te Shqiperise, Pr. Leonard Barolli, me banim ne Japoni,i cili kohet e fundit u nderuat me nje nga cmimet Honore,ne Europe,dhe qe eshte bere nga me te lakuarit sot ne mediat e ne rrethet shkencore,le te shkruajme per te me gjate.

Shpresojme qe rugen e tyre ta ndjekin edhe e bij te tjere te Trestenikut e te Devolliteqe jane te shumte per ti permendur ,mbase here tjeter, le te shpresojme e te behen me famoze per Shqiperine. E si mos ndjehesh krenar me keta bij te mencur,devollinj nga Treseniku,qe po ia ngrene lart emrin Shqiperise tone te shtrenjte te begate.

Luan Kalana, SHBA

26-09-2011

loading...

Komento!

loading...